Kaplica Czaszek w Kudowie Czermnej

Kaplica Czaszek w Czermnej – unikat na skalę Europy

W dzielnicy Czermna, należącej do Kudowy-Zdroju, znajduje się miejsce niezwykłe, które przyciąga turystów i pielgrzymów z całego świata. Mowa o Kaplicy Czaszek – jednym z trzech tego typu obiektów w Europie. Została ona wybudowana w 1776 roku w stylu barokowym i do dziś stanowi nie tylko atrakcję turystyczną, ale przede wszystkim świadectwo historii, przemijania i cierpienia, jakie dotknęło te tereny.

Pomysłodawca i geneza powstania

Inicjatorem budowy Kaplicy Czaszek był ksiądz Wacław Tomaszek – proboszcz parafii w Czermnej. Zafascynowany ideą memento mori, a zarazem przerażony ilością ludzkich szczątków odkrywanych podczas prac ziemnych, postanowił stworzyć miejsce pamięci dla ofiar licznych wojen i epidemii, jakie przetoczyły się przez region.

Do kaplicy przeniesiono szczątki ofiar zarazy cholery, która nawiedziła te ziemie w czasie wojny trzydziestoletniej (1618–1648), a także kości żołnierzy poległych podczas wojen śląskich, zwłaszcza w trakcie siedmioletniej wojny (1756–1763).

Makabryczna architektura pełna symboliki

Kaplica, choć niewielka, wywołuje ogromne wrażenie na każdym, kto przekroczy jej próg. Ściany i sufit wewnątrz pokryte są czaszkami i kośćmi – według szacunków znajduje się tam około trzech tysięcy ludzkich szczątków. Jednak to nie wszystko.

W piwnicy pod kaplicą, do dziś złożone jest ponad 21 tysięcy czaszek, ułożonych warstwowo do wysokości około dwóch metrów. Ten ponury, lecz zarazem fascynujący widok stanowi swoistą kronikę minionych wydarzeń, przypominając o cierpieniu, jakie niesie wojna, choroby i śmierć.

Refleksja nad przemijaniem

Kaplica Czaszek to nie tylko przykład wyjątkowej architektury sakralnej, ale również miejsce głębokiej refleksji nad ludzkim losem. Wśród ludzkich szczątków – anonimowych, choć nie zapomnianych – człowiek staje twarzą w twarz z własną śmiertelnością.

To przestrzeń, która zmusza do zadumy nad wartościami, jakie wyznajemy, i sensem życia w kontekście historii oraz wspólnego dziedzictwa ludzkości. Kaplica przemawia nie słowami, lecz ciszą – tą samą, która towarzyszyła śmierci tysięcy ludzi przez wieki.

Zespół sakralny wokół kaplicy

Tuż obok Kaplicy Czaszek znajduje się murowana dzwonnica z 1603 roku. Jej dekoracja – wykonana z barwnych płytek łupkowych i uzupełniona zegarami – stanowi ciekawy przykład lokalnej sztuki zdobniczej.

Nieco dalej wznosi się kościół św. Bartłomieja, wybudowany w XVII wieku. To świątynia o krzyżowym planie, bogato wyposażona wewnątrz. Znajduje się tam barokowy ołtarz, rzeźby świętych oraz efektowne freski pokrywające sklepienie. Dla miłośników sztuki sakralnej jest to miejsce o wyjątkowym znaczeniu, stanowiące doskonałe uzupełnienie wizyty w kaplicy.

Cmentarz – świadectwo wielokulturowości regionu

Za kościołem św. Bartłomieja rozciąga się cmentarz, na którym spoczywają przedstawiciele różnych narodowości i wyznań. Znaleźć tam można groby Czechów, Niemców i Polaków – ludzi, którzy przez wieki współtworzyli historię tych ziem. Nekropolia stanowi ważne świadectwo wielokulturowości regionu, który – mimo licznych konfliktów i podziałów – pozostał przestrzenią wspólnego dziedzictwa.

Miejsce pamięci, refleksji i duchowej głębi

Kaplica Czaszek w Czermnej to coś znacznie więcej niż tylko atrakcja turystyczna. To pomnik historii, który przemawia do wyobraźni i serca każdego odwiedzającego. Skłania do przemyśleń nad przeszłością, ludzkim cierpieniem, ale i nad tym, co w życiu naprawdę istotne.

To miejsce, które – choć wypełnione śmiercią – uczy, jak cenić życie.